Because the NATION WANTS

trameshbabu

arnab copy

It is very interesting to anybody to know how republic tv achieved the top position among Indian news channels just in 12 days of its launching and remaining top till date. For that matter any regular prime time viewer might have eagerly awaited for those 6 months in which Arnab Goswami has not on the screen. As well expected of, Arnab Goswami re-entered with a big debate on 6th May, 2017 on Republic tv. That particular day’s issue was targeting the Bihar Politicians with a sting operation which was even unexpected by a regular viewer. The Sting Operation (SO) had revealed the true colors of RJD leader Laluprasad Yadav, who has close links with Shahabuddin in which the audio tapes revealed Shahabuddin’s alliance with terrorists. Shahabuddin, a former MP of Sivan, a criminal-turned-politician, when he was in jail, had a phone conversation with Lalu about how to deal with the…

View original post 470 more words

Because the NATION WANTS

arnab copy

It is very interesting to anybody to know how republic tv achieved the top position among Indian news channels just in 12 days of its launching and remaining top till date. For that matter any regular prime time viewer might have eagerly awaited for those 6 months in which Arnab Goswami has not on the screen. As well expected of, Arnab Goswami re-entered with a big debate on 6th May, 2017 on Republic tv. That particular day’s issue was targeting the Bihar Politicians with a sting operation which was even unexpected by a regular viewer. The Sting Operation (SO) had revealed the true colors of RJD leader Laluprasad Yadav, who has close links with Shahabuddin in which the audio tapes revealed Shahabuddin’s alliance with terrorists. Shahabuddin, a former MP of Sivan, a criminal-turned-politician, when he was in jail, had a phone conversation with Lalu about how to deal with the police administration, when any unexpected situation occurs in his constituency.

How republic tv got its first place within no time?

The very beginning debate on Republic tv, Arnab Goswami has questioned the CM of Bihar, who is being considered as would be Prime Minister of India, whether he will react against his co-ruler Lalu or not. That was a big blow to those who are making efforts to pull up the parties against NDA or for a third front. The following up of the debate went on for three to four days, but neither Nitish nor Lalu has come forward to make a statement on that SO. The result of the debate has delivered after 20 days as Nitishkumar had to attend the meeting with Sonia Gandhi with fellow friends but was evaded by. There did not end the matter. More over Nithish kumar had met with the PM Modi on the same day, same time and had meals with him. Who can expect than this major chunk in Indian politics?

Arnab’s tv revelations are Sunanda pushkar’s suspicious death case’s audio tapes, Hyderabad youth links with ISIS, the paid works of stone pelters in Srinagar, the real fabric of Rahulgandhi’s tour to Mandasaur in MP, the Muslim Mullah Barkati’s anti nationalist and pro terrorist stand and many more alike. Most of the debates are well sketched and pre-worked in the national interests. Why not anybody can be unwatched these well anticipated and hyper extensive debates? For that reason anybody can understand that Arnab’s channel might have got the highest tweets in the beginning week itself. And the Channel’s position is becoming better and better as the debates are getting more and more eyeball grabbers. The result of the BARC (Broadcast Audience Research Council) shows the Republic tv is topper than all the national channels together.

Coming to Telugu media, in Hyderabad there are nearly 20 satellite news channels besides with the number of cable channels. But it seems like no channel has the guts to make a sting operation on ISIS links against having a good network and well trained crew in comparison with the new one of Republic tv. According to news, many of the analysts say, one who watches any Telugu channel, there is no need to watch another one. That is the news and debating trend going on in Telugu media. In getting the TRP ratings also the Telugu media has the allegations of bad and unethical practices. Still the Telugu channels are, it seems not interested to re-correct themselves in establishing the good traditions.

Here it is noteworthy that the content whoever is airing is not important but which is being aired. Finally the ultimate king of the TRP is the viewer alone, not the Channel’s management or anybody else.

  • T. Rameshbabu
  • Mob: 9032003022
  • Email: rameshbabut@hotmail.com

భూకంపం పడగనీడలో బంగ్లాదేశ్


భారత ఉపఖండం కింద భూమి పొరలు ప్రమాదకరంగా కదులుతున్నాయి. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద భూకంపానికి దారితీసే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయని జియాలజిస్టులు హెచ్చరిస్తున్నారు. 12 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అధ్యయనాల ఫలితంగా వారీ నిర్ధారణకు వచ్చారు. ఉపఖండం ఈశాన్య భాగంలోని
సుమారు 140 మిలియన్ల ప్రజలు ఒక ఊబి లాంటి అందమైన పొర మీద ప్రమాదకరంగా జీవిస్తున్నారని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
                 కొలంబియా యూనివర్సిటీకి చెందిన మైకేల్ స్టెక్లర్ అనే జియాలజిస్టు నేతృత్వంలోని కొందరు శాస్త్రవేత్తల బృందం2003 నుంచి 2014 వరకు ప్రత్యేకంగా బంగ్లాదేశ్ జోన్ మీద అధ్యయనం చేశారు. భారత ఉపఖండంలోని భూ కదలికలను అర్థం చేసుకునేందుకు బంగ్లాదేశ్ ను యూనిట్ గా తీసుకొని అధ్యయనం మొదలుపెట్టారు. అందుకోసం బంగ్లాదేశ్ అంతటా గుర్తించిన పలు ప్రదేశాల్లో 26 జీపీఎస్ ట్రాకింగ్ సిస్టమ్ లను ఏర్పాటు చేశారు. అలా బంగ్లాదేశ్ అడుగున దక్షిణ భూభాగంలో కదలికలను గమనించడం ద్వారా భారత ఉపఖండం కదలికలను అంచనా వేయగలిగారు. వారి అధ్యయనాలు భారత్, మయన్మార్, మరీ ముఖ్యంగా బంగ్లాదేశ్ ప్రజలకు పెనుప్రమాదం పొంచి ఉందని తేటతెల్లం చేస్తున్నాయి. వారి పరిశోధనలు నిజమైతే 2011లో జపాన్లో సంభవించిన భారీ భూకంపం (రిక్టర్ స్కేలుపై 9.0) లాంటి ఉపద్రవం సంభవించే అవకాశం ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద భూకంపంగా నమోదు కావచ్చు.
            indian plate   400 ఏళ్ల క్రితం నుంచే భూమి పొరల్లో ఒత్తిళ్లు సంభవిస్తున్నట్లు జియాలజిస్టులు గుర్తించారు. అంటే మన దేశంలో మొఘలులు పాలిస్తున్న కాలంలో (క్రీ.శ. 1600 ప్రాంతం)నే ఈ సర్దుబాట్లు ప్రారంభమయ్యాయన్నమాట. భారత ఉపఖండ భాగం ఆసియా భూభాగంతో చాలా చురుగ్గా ఢీకొంటోంది. అంటే తూర్పు, ఈశాన్య ప్రాంతంలోని దాదాపు 200 కి.మీ. మేర భూమి పొరలు (టెక్టానిక్ ప్లేటు) స్ప్రింగుల్లాగా ఒత్తిళ్లకు గురవుతూ ఒరుసుకుంటూ సర్దుబాటు అవుతూ వస్తున్నాయి. ఈ ఒత్తిడి గనక ఒక్కసారిగా అదుపు తప్పితే.. పూర్తి ఏమరుపాటుగా ఉన్న ప్రాంతం మొత్తం తుడిచిపెట్టుకుపోతుందన్న ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. అయితే ఆ ఒత్తిడి అదుపు తప్పడం అనేది ఎప్పుడు జరుగుతుందో చెప్పడం కష్టమంటున్నారు భూకంప నిపుణులు. ఈ ప్రాంతమంతా ఒక్క భూకంపానికే గురవుతుందా లేక వరుస భూకంపాలు సంభవిస్తాయా అన్నది చెప్పలేమని వినీత్ గెహ్లట్ అనే జియాలజిస్టు చెబుతున్నారు.
                     ఈ అధ్యయనంలో తేలిన మరో ముఖ్యమైన విషయం ఏంటంటే 40 మిలియన్ల సంవత్సరాలుగా భూరత ఉపఖండం టెక్టానిక్ ప్లేటు ఆసియా ఖండం టెక్టానిక్ ప్లేటులోకి చొచ్చుకుపోతూ వస్తోంది. అంటే హిమాలయాలు ఉన్న భూభాగంలోకి మరింతగా చొచ్చుకుపోతోందన్నమాట. భూగర్భంలో చోటు చేసుకునే ఈ సర్దుబాట్లవల్లనే ఎత్తయిన పర్వతాలు, లోయలు వంటివి ఏర్పడతాయని జియాలజిస్టులు చెబుతూ వస్తున్నారు. ఇందువల్లనే హిమాలయాలు తీవ్రమైన క్రమక్షయానికి గురవుతున్నాయని, ఆ శిథిలాలన్నీ గంగా, బ్రహ్మపుత్రా నదుల్లోకి చేరి బంగాళాఖాతంలోకి ఏటా బిలియన్ టన్నుల దాకా చేరిపోతోందట. అలా కొట్టుకు వచ్చిన శిథిలాల కారణంగానే బంగ్లాదేశ్ వద్ద ఖండపు అంచులు దాదాపు 400 కి.మీ. దాకా పెరిగినట్లు ధ్రువీకరించారు. నదుల ద్వారా కొట్టుకొచ్చి మేట వేసి  డెల్టాలుగా ఏర్పడ్డ ప్రాంతం సారవంతమైన ప్రాంతంగా ఉంది. ఢాకా చుట్టూ ఈ సారవంతమైన భూముల్లో 14 మిలియన్ల మంది ప్రజలున్నారు. ఈ సెడిమెంట్ల వల్ల భూకంప తీవ్రత చాలారెట్లు పెరుగుతుందని చెబుతున్నారు.
                             వెలుగుచూసిన కొత్త సంగతులు
                       బంగ్లాదేశ్ జీపీఎస్ ల ద్వారా వచ్చిన సమాచారాన్ని, ఈశాన్య భారత్, మయన్మార్ జోన్లలో అంతకుముందే చేసిన పరిశోధనలతో పోల్చి చూశారు. మయన్మార్ ప్లేట్ నైరుతి దిశగా కదులుతున్నట్టు గుర్తించారు. ఈ కదలిక భారత ఉపఖండానికి అనుగుణంగా ప్రతియేటా 51 మిల్లీ మీటర్లు (సుమారు 2 ఇంచులు) మేర కదులుతోంది. చాలా సంక్లిష్టమైన ఈ అధ్యయనంలో శాస్త్రవేత్తలకు మరో సంగతి తెలిసొచ్చింది. ఈశాన్య భారత్, బంగ్లాదేశ్ జోన్ లో కదలికల్ని మదింపు వేస్తున్న క్రమంలో.. భారత ఉపఖండం కిందనున్న టెక్టానిక్ ప్లేట్ చాలా చురుగ్గా యూరేషియా ప్లేట్ కిందికి జారుకుంటోందని గుర్తించారు. దాని వేగం ఏటా 0.51 నుంచి 0.67 ఇంచుల దాకా (13 నుంచి 17 మిల్లీ మీటర్లు) ఉంటోందని నిర్ధారించారు. మరో విషయమేంటంటే ఇండియన్ ప్లేట్ మయన్మార్ వాయవ్య దిశగా ఉన్న పర్వతాల అడుగు భాగంలోని పొరల్లో ఇరుక్కొని పోయిందని (లాక్ అయిందని) తేల్చారు. అందువల్లే యూరేషియా ప్లేట్ కిందికి దిశ మార్చుకుందేమోనని అనుమానిస్తున్నారు. భూమి అడుగు పొరల్లో ఎలాస్టిక్ ఎనర్జీ (స్థితిస్థాపక శక్తి) క్రమంగా పుంజుకుంటోందని, ఈ పరిణామం ఉపఖండంలోని ప్రజలకు చాలా ప్రమాదకరమని ఢాకా యూనివర్సిటీలోని సిస్మాలజిస్టు సయ్యద్ హుమాయూన్ అఖ్తర్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
ఢాకాలో ఇళ్లు, కట్టడాల నిర్మాణాల్లో నిబంధనలు ఎప్పుడో గాలికొదిలేశారు. భూకంపాలు ఏర్పడ్డప్పుడు ఏం జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో ప్రజలకు అవగాహన కల్పించలేదు. అందుకు తగిన ఏర్పాట్లు కూడా లేవు. ఇదే ఇప్పుడు బంగ్లాదేశ్ ను భయపెడుతోంది. 2015లో నేపాల్లో 7.8 పాయింట్ల భూకంపం సంభవించినప్పుడు భవనాలు ఒరిగిపోవడంతో ఆ భయానికి చాలా మంది గుండెలు ఆగిపోయి మరణించారు. జనంలో ఏర్పడ్డ తొక్కిసలాట వల్ల మరింత మంది రాలిపోయారు. అవి గుర్తు చేసుకుంటే రానున్న ప్రమాదం ఎలా ఉంటుందోనన్న ఆందోళన పీడిస్తోంది.
                      ఈ అధ్యయనంలో తేలిన ఫలితాల ఆధారంగా భవిష్యత్తులో మరిన్ని అధ్యయనాలు జరిపి, పరిష్కారాల కోసం అన్వేషణ మొదలు కావచ్చు. కొండలు, లోయలతో ఉన్న ప్రాంతం సహజంగానే భూకంపాలకు ఎక్కువ అవకాశం కలిగి ఉంటుంది. కానీ.. భౌగోళికంగా మిశ్రమ లక్షణాలున్న ఉపఖండ భూభాగంలో భూకంపాలు ఏర్పడే సంభావ్యత ఎందుకుంది?మిలియన్ల సంవత్సరాల కింద భోగళంలో చోటు చేసుకున్న పరిణామాలే అందుకు కారణమా? అనే కోణాల్లో అధ్యయనం చేసే వీలు ఏర్పడింది.

ఈ కాలం పిల్లలకు తూటాలంటే భయం లేదు

కాశ్మీర్ అంశం కొలిక్కి వస్తున్నదని భావిస్తున్న తరుణంలో అక్కడి పౌరుల మనోభావాలెలా ఉన్నాయనేది ఆసక్తి గొలిపే అంశం. దాన్ని బట్టే తాజా అఖిలపక్ష చర్చలు ఎంతవరకు సఫలీకృతం అవుతాయనేది అంచనా వేయడానికి వీలవుతుంది. జులై 8న హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ కమాండర్ బుర్హాన్ వనీ ఎన్ కౌంటర్ తరువాత నెలరోజులకు పైగా ఎడతెరిపి లేని అల్లర్లు, కర్ఫ్యూలోనూ రోడ్డెక్కిన కాశ్మీరీ యువకులు.. ఇలాంటివన్నీ చర్చనీయాంశాలుగా మారుతున్నాయి. 15 ఏళ్ల వయసులోనే ప్రత్యేక కాశ్మీర్ ఉద్యమం కోసం బుర్హాన్ వనీ ఇల్లొదిలి వెళ్లిపోయాడంటే అక్కడి కొత్త రక్తంలో వేర్పాటు బీజాలు ఎంత బలంగా నాటుకుంటున్నాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు. బుర్హాన్ తో పాటు అంతకుముందే ఓ కూతురిని, కొడుకును ఎన్ కౌంటర్లో కోల్పోయిన తండ్రి ముజఫర్ వనీ మనోభావాలు రగులుతున్న కాశ్మీర్ లోతుపాతులు తెలియజేస్తున్నాయి.
1స్క్రోల్ (డాట్) ఇన్ అనే న్యూస్ పోర్టల్ కు ఇచ్చిన సుదీర్ఘమైన ఇంటర్వ్యూలో ముజఫర్ వనీ తన  మనోభావాలు ఆవిష్కరించాడు. కాశ్మీర్ యువకుల్లో పెరుగుతున్న స్వేచ్ఛా కాంక్ష ఎంతబలంగా ఉందీ, తాజా చర్చలు ఎంతవరకు ఫలిస్తాయో అర్థం చేసుకునేందుకు ఆయన ఇంటర్వ్యూలోని ముఖ్యాంశాలను విశ్లేషించుకోవడం మంచిది. తన కుమారుడు బుర్హాన్ వనీ పోలీసులకు చిక్కితే ప్రత్యేక కాశ్మీర్ ఉద్యమం పదేళ్లు వెనక్కి వెళ్లేదని, కానీ ఎన్ కౌంటర్లో చనిపోవడం వల్ల ఉద్యమం 20 ఏళ్లు ముందుకెళ్లినట్లయిందని సంతృప్తిని వ్యక్తం చేశాడు. స్వేచ్ఛా పోరాటంలో ప్రాణాలు వదిలిన కొడుకు తప్పకుండా స్వర్గ సుఖాలు అనుభవిస్తాడని గర్వంగా చెప్పుకుంటున్నాడు ముజఫర్. సెకండరీ పాఠశాలలో గణితం బోధించే ముజఫర్ మసీదులో ఖురాన్ కూడా బోధిస్తాడు. పూర్తి సంప్రదాయవాది అయిన ఆయన కాశ్మీర్ ను గురించి ఏమంటాడంటే..ఇది అల్లాకు నిలయమైన అందమైన భూమి. ఇక్కడ ఎవరూ బాధలు అనుభవించరాదు. అందరూ సుఖసంతోషాలతో ఉండాలి. షరియా ప్రకారం మా పాలన మేం సాగించుకుంటాం. మా మీద ఎవరి పెత్తనమూ అక్కర్లేదు. అందుకే భారత్ నుంచి మేం వీలైనంత తొందరగా వేరు పడాలి. అది జరిగిన తరువాతనే మా పరిపాలన ఎలా ఉండాలో మేం నిర్ణయించుకుంటాం. అంతే కానీ.. మా పరిపాలనా విధానాలు నిర్ణయమైం తరువాత వేర్పాటుపై చర్చిస్తామనడం సరికాదు. మేం ఎలా ఉండాలో మాకు అర్థం అయ్యేందుకు రెండు, మూడు నెలలు, ఆరు నెలలు, కాదంటే ఏడాది పట్టొచ్చు. అయినా సరే. మేం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత మాది మేం చూసుకుంటాం. మా కాలంలో మేం పోరాటాలకు భయపడేవాళ్లం. తుపాకి చూస్తే పారిపోయేవాళ్లం. కానీ ఇప్పుడు పిల్లలు చిన్నతనం నుంచే తుపాకులతో ఆటాడుకుంటున్నారు. ప్రతిరోజూ వాటి శబ్దంతోనే మేల్కొంటున్నారు. అందుకే తుపాకులకు ఎదురీదుతూ భారత సైన్యం మీద రాళ్ల దాడులు చేస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో బలప్రయోగం ద్వారా ఉద్యమాన్ని అణచాలనుకుంటే అది అయ్యే పనేనా? అని అడుగుతున్నాడు.. ముజఫర్.
          కొడుకు చనిపోయిన దగ్గర్నుంచీ ముజఫర్ ఇంటికి రోజూ చాలా మంది యువకులు రావడం బుర్హాన్ ను అమరవీరుడిగా కీర్తిస్తూ నినాదాలు చేయడం, ర్యాలీలు తీయడం, నిరసనలు తెలపడం జరుగుతోంది. బుర్హాన్ పోయాక ఈ ఉద్యమానికి నేతృత్వం వహించాల్సిందిగా వారు తనను కోరుతున్నారని ముజఫర్ చెబుతున్నాడు. అయితే అది తన పని కాదని, ఇప్పుడు రాజకీయ నాయకులే దాన్ని చూసుకోవాలంటున్నాడు. ఇప్పుడున్న పీడీపీ ప్రభుత్వమైనా, అంతకు ముందున్న ఎన్సీ ప్రభుత్వమైనా ఎన్నికల్లో ప్రతిసారీ కాశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం కోసం హామీలు గుప్పిస్తున్నారని, అవి నెరవేర్చే సమయం ఇప్పుడు ఆసన్నమైందని ముజఫర్ కుండబద్దలు కొడుతున్నాడు. అంతేకాదు.. అఖిలపక్షం చర్చల్లో కాశ్మీర్లోని అన్ని వర్గాలు పాల్గొనాలని, వారితోపాటు పాకిస్తాన్ కూడా ఉండాలంటాడాయన. చర్చల్లో పాకిస్తాన్ ను భాగం చేయకుండా కాశ్మీర్ కు ఎలాంటి పరిష్కారం రాబోదని ఆయన గట్టిగా వాదిస్తాడు. స్థానిక ఎన్సీ, పీడీపీ పార్టీలతో పాటు హురియత్ నేతలు కూడా చర్చల్లో పాల్గొనాలనేది ఆయన డిమాండ్.
దీన్నిబట్టి కాశ్మీర్ సమస్యకు పరిష్కారం పాకిస్తాన్ ను ఒప్పించడం లేదా, తప్పించడం మీద ఆధారపడి మాత్రమే ఉందనేది స్పష్టమవుతోంది. పాక్ అండ లేకుండా కాశ్మీరీ ముస్లిం యువకులు ఇంత సుదీర్ఘకాలం ఉద్యమం నడపడం అసంభవం. అటు పాక్ పాలకులు కూడా కాశ్మీర్ పాక్ లో విలీనమయ్యే రోజులు సమీపించాయంటుండగా.. అది కలలోని మాటగా భారత్ అంతే దృఢంగా తిప్పికొడుతోంది. అంతర్గత అలజడులతో, వారినికో భీకరమైన దాడి చొప్పున ఉగ్రవాదులు పాక్ భూమ్మీదనే పెట్రేగుతుంటే దాన్నుంచి బయటపడటం చేతకాని పాక్ పాలకులు… కాశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం కోసం ఎందుకు ఆరాటపడుతున్నారో అర్థం చేసుకోవడం పెద్ద కష్టం కాదు. ఇప్పటికే కాశ్మీర్లోని చాలా భూభాగాన్ని అదుపులో పెట్టుకున్న పాక్ (పీఓకే) ఇకపై కాశ్మీర్ ను పూర్తిగా చేతుల్లోకి తీసుకొని భారత్ కు మరిన్ని సమస్యలు సృష్టించాలని భావిస్తోంది. కాశ్మీర్ విడిపోయే దాకా భారత్ తో చర్చల ద్వారానో, చొరబాట్లను ప్రోత్సహించడం ద్వారానో కీలకంగా వ్యవహరించాలుకుంటున్న పాక్.. ఆ సమస్యకు పరిష్కారం దొరికిన తరువాత కాశ్మీర్ అండతో భారత్ ను టార్గెట్ చేసే ప్రమాదముంది. ఎందుకంటే.. పూర్తి స్వాతంత్ర్యం కావాలంటున్న కాశ్మీరీ వేర్పాటువాదులు కనీసం భారత్, పాక్ లకు సమానదూరం పాటించాలని అనుకోవడం లేదు. పాక్ అండతోనే అల్లర్లకు తెగబడుతున్నారు. కాబట్టి ఇక్కడ పాక్ తో కలిపి కాశ్మీర్ వేర్పాటును కోరుకునే అందరిదీ ఒకే డిమాండ్ గా కనిపిస్తుండగా.. ఇండియా మాత్రం సార్వభౌమాధికారాన్ని పరిరక్షించుకుంటూనే సామరస్య పరిష్కారానికి మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. ఈ క్రమంలో బీజేపీతో అధికారం పంచుకుంటున్న పీడీపీ (సీఎం మెహబూబా ముఫ్తీ) మరింత క్రియాశీలంగా, చిత్తశుద్ధితో వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. కాశ్మీరీ ముస్లింలలో భారత్ మీద నమ్మకం పెంచి హురియత్ ను నిదానంగా దారికి తెచ్చుకోవడంతో పాటు, హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ వంటి ఉగ్రవాద  సంస్థలకు అండగా నిలుస్తున్న పాక్ ప్రమేయాన్ని తగ్గించాలి. ముస్లింలలో పసిపిల్లల దగ్గర్నుంచి ప్రత్యేక కాశ్మీర్ ను కోరుకుంటున్నప్పుడు ఇదంత సులభ సాధ్యమైన పనిగా కనిపించడం లేదు. కాశ్మీర్ కు బయటి నుంచి అన్ని రకాల దారులూ మూసేసి, అసలైన రక్షకులు భారత పాలకులేనని మనసా, వాచా, కర్మణా కాశ్మీరీలకు నమ్మకం కలిగించాలి. ఆ దిశగా అడుగులు పడినప్పుడే కాశ్మీర్ సమస్యకు పరిష్కారం దగ్గరవుతుంది.

Read more

ఈ కాలం పిల్లలకు తూటాలంటే భయం లేదు

                 కాశ్మీర్ అంశం కొలిక్కి వస్తున్నదని భావిస్తున్న తరుణంలో అక్కడి పౌరుల మనోభావాలెలా ఉన్నాయనేది ఆసక్తి గొలిపే అంశం. దాన్ని బట్టే తాజా అఖిలపక్ష చర్చలు ఎంతవరకు సఫలీకృతం అవుతాయనేది అంచనా వేయడానికి వీలవుతుంది. జులై 8న హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ కమాండర్ బుర్హాన్ వనీ ఎన్ కౌంటర్ తరువాత నెలరోజులకు పైగా ఎడతెరిపి లేని అల్లర్లు, కర్ఫ్యూలోనూ రోడ్డెక్కిన కాశ్మీరీ యువకులు.. ఇలాంటివన్నీ చర్చనీయాంశాలుగా మారుతున్నాయి. 15 ఏళ్ల వయసులోనే ప్రత్యేక కాశ్మీర్ ఉద్యమం కోసం బుర్హాన్ వనీ ఇల్లొదిలి వెళ్లిపోయాడంటే అక్కడి కొత్త రక్తంలో వేర్పాటు బీజాలు ఎంత బలంగా నాటుకుంటున్నాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు. బుర్హాన్ తో పాటు అంతకుముందే ఓ కూతురిని, కొడుకును ఎన్ కౌంటర్లో కోల్పోయిన తండ్రి ముజఫర్ వనీ మనోభావాలు రగులుతున్న కాశ్మీర్ లోతుపాతులు తెలియజేస్తున్నాయి.
3
పిల్లల్ని కోల్పోయిన ఫీలింగ్స్ కనిపించని ముజఫర్ వనీ

 

                   స్క్రోల్ (డాట్) ఇన్ అనే న్యూస్ పోర్టల్ కు ఇచ్చిన సుదీర్ఘమైన ఇంటర్వ్యూలో ముజఫర్ వనీ తన  మనోభావాలు ఆవిష్కరించాడు. కాశ్మీర్ యువకుల్లో పెరుగుతున్న స్వేచ్ఛా కాంక్ష ఎంతబలంగా ఉందీ, తాజా చర్చలు ఎంతవరకు ఫలిస్తాయో అర్థం చేసుకునేందుకు ఆయన ఇంటర్వ్యూలోని ముఖ్యాంశాలను విశ్లేషించుకోవడం మంచిది. తన కుమారుడు బుర్హాన్ వనీ పోలీసులకు చిక్కితే ప్రత్యేక కాశ్మీర్ ఉద్యమం పదేళ్లు వెనక్కి వెళ్లేదని, కానీ ఎన్ కౌంటర్లో చనిపోవడం వల్ల ఉద్యమం 20 ఏళ్లు ముందుకెళ్లినట్లయిందని సంతృప్తిని వ్యక్తం చేశాడు. స్వేచ్ఛా పోరాటంలో ప్రాణాలు వదిలిన కొడుకు తప్పకుండా స్వర్గ సుఖాలు అనుభవిస్తాడని గర్వంగా చెప్పుకుంటున్నాడు ముజఫర్. సెకండరీ పాఠశాలలో గణితం బోధించే ముజఫర్ మసీదులో ఖురాన్ కూడా బోధిస్తాడు. పూర్తి సంప్రదాయవాది అయిన ఆయన కాశ్మీర్ ను గురించి ఏమంటాడంటే..ఇది అల్లాకు నిలయమైన అందమైన భూమి. ఇక్కడ ఎవరూ బాధలు అనుభవించరాదు. అందరూ సుఖసంతోషాలతో ఉండాలి. షరియా ప్రకారం మా పాలన మేం సాగించుకుంటాం. మా మీద ఎవరి పెత్తనమూ అక్కర్లేదు. అందుకే భారత్ నుంచి మేం వీలైనంత తొందరగా వేరు పడాలి. అది జరిగిన తరువాతనే మా పరిపాలన ఎలా ఉండాలో మేం నిర్ణయించుకుంటాం. అంతే కానీ.. మా పరిపాలనా విధానాలు నిర్ణయమైం తరువాత వేర్పాటుపై చర్చిస్తామనడం సరికాదు. మేం ఎలా ఉండాలో మాకు అర్థం అయ్యేందుకు రెండు, మూడు నెలలు, ఆరు నెలలు, కాదంటే ఏడాది పట్టొచ్చు. అయినా సరే. మేం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత మాది మేం చూసుకుంటాం. మా కాలంలో మేం పోరాటాలకు భయపడేవాళ్లం. తుపాకి చూస్తే పారిపోయేవాళ్లం. కానీ ఇప్పుడు పిల్లలు చిన్నతనం నుంచే తుపాకులతో ఆటాడుకుంటున్నారు. ప్రతిరోజూ వాటి శబ్దంతోనే మేల్కొంటున్నారు. అందుకే తుపాకులకు ఎదురీదుతూ భారత సైన్యం మీద రాళ్ల దాడులు చేస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితుల్లో బలప్రయోగం ద్వారా ఉద్యమాన్ని అణచాలనుకుంటే అది అయ్యే పనేనా? అని అడుగుతున్నాడు.. ముజఫర్.

         

1
హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ ఉగ్రవాదులతో కమాండర్ బుర్హాన్ వనీ

   కొడుకు చనిపోయిన దగ్గర్నుంచీ ముజఫర్ ఇంటికి రోజూ చాలా మంది యువకులు రావడం బుర్హాన్ ను అమరవీరుడిగా కీర్తిస్తూ నినాదాలు చేయడం, ర్యాలీలు తీయడం, నిరసనలు తెలపడం జరుగుతోంది. బుర్హాన్ పోయాక ఈ ఉద్యమానికి నేతృత్వం వహించాల్సిందిగా వారు తనను కోరుతున్నారని ముజఫర్ చెబుతున్నాడు. అయితే అది తన పని కాదని, ఇప్పుడు రాజకీయ నాయకులే దాన్ని చూసుకోవాలంటున్నాడు. ఇప్పుడున్న పీడీపీ ప్రభుత్వమైనా, అంతకు ముందున్న ఎన్సీ ప్రభుత్వమైనా ఎన్నికల్లో ప్రతిసారీ కాశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం కోసం హామీలు గుప్పిస్తున్నారని, అవి నెరవేర్చే సమయం ఇప్పుడు ఆసన్నమైందని ముజఫర్ కుండబద్దలు కొడుతున్నాడు. అంతేకాదు.. అఖిలపక్షం చర్చల్లో కాశ్మీర్లోని అన్ని వర్గాలు పాల్గొనాలని, వారితోపాటు పాకిస్తాన్ కూడా ఉండాలంటాడాయన. చర్చల్లో పాకిస్తాన్ ను భాగం చేయకుండా కాశ్మీర్ కు ఎలాంటి పరిష్కారం రాబోదని ఆయన గట్టిగా వాదిస్తాడు. స్థానిక ఎన్సీ, పీడీపీ పార్టీలతో పాటు హురియత్ నేతలు కూడా చర్చల్లో పాల్గొనాలనేది ఆయన డిమాండ్.

దీన్నిబట్టి కాశ్మీర్ సమస్యకు పరిష్కారం పాకిస్తాన్ ను ఒప్పించడం లేదా, తప్పించడం మీద ఆధారపడి మాత్రమే ఉందనేది స్పష్టమవుతోంది. పాక్ అండ లేకుండా కాశ్మీరీ ముస్లిం యువకులు ఇంత సుదీర్ఘకాలం ఉద్యమం నడపడం అసంభవం. అటు పాక్ పాలకులు కూడా కాశ్మీర్ పాక్ లో విలీనమయ్యే రోజులు సమీపించాయంటుండగా.. అది కలలోని మాటగా భారత్ అంతే దృఢంగా తిప్పికొడుతోంది. అంతర్గత అలజడులతో, వారినికో భీకరమైన దాడి చొప్పున ఉగ్రవాదులు పాక్ భూమ్మీదనే పెట్రేగుతుంటే దాన్నుంచి బయటపడటం చేతకాని పాక్ పాలకులు… కాశ్మీర్ స్వాతంత్ర్యం కోసం ఎందుకు ఆరాటపడుతున్నారో అర్థం చేసుకోవడం పెద్ద కష్టం కాదు. ఇప్పటికే కాశ్మీర్లోని చాలా భూభాగాన్ని అదుపులో పెట్టుకున్న పాక్ (పీఓకే) ఇకపై కాశ్మీర్ ను పూర్తిగా చేతుల్లోకి తీసుకొని భారత్ కు మరిన్ని సమస్యలు సృష్టించాలని భావిస్తోంది. కాశ్మీర్ విడిపోయే దాకా భారత్ తో చర్చల ద్వారానో, చొరబాట్లను ప్రోత్సహించడం ద్వారానో కీలకంగా వ్యవహరించాలుకుంటున్న పాక్.. ఆ సమస్యకు పరిష్కారం దొరికిన తరువాత కాశ్మీర్ అండతో భారత్ ను టార్గెట్ చేసే ప్రమాదముంది. ఎందుకంటే.. పూర్తి స్వాతంత్ర్యం కావాలంటున్న కాశ్మీరీ వేర్పాటువాదులు కనీసం భారత్, పాక్ లకు సమానదూరం పాటించాలని అనుకోవడం లేదు. పాక్ అండతోనే అల్లర్లకు తెగబడుతున్నారు. కాబట్టి ఇక్కడ పాక్ తో కలిపి కాశ్మీర్ వేర్పాటును కోరుకునే అందరిదీ ఒకే డిమాండ్ గా కనిపిస్తుండగా.. ఇండియా మాత్రం సార్వభౌమాధికారాన్ని పరిరక్షించుకుంటూనే సామరస్య పరిష్కారానికి మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. ఈ క్రమంలో బీజేపీతో అధికారం పంచుకుంటున్న పీడీపీ (సీఎం మెహబూబా ముఫ్తీ) మరింత క్రియాశీలంగా, చిత్తశుద్ధితో వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. కాశ్మీరీ ముస్లింలలో భారత్ మీద నమ్మకం పెంచి హురియత్ ను నిదానంగా దారికి తెచ్చుకోవడంతో పాటు, హిజ్బుల్ ముజాహిదీన్ వంటి ఉగ్రవాద  సంస్థలకు అండగా నిలుస్తున్న పాక్ ప్రమేయాన్ని తగ్గించాలి. ముస్లింలలో పసిపిల్లల దగ్గర్నుంచి ప్రత్యేక కాశ్మీర్ ను కోరుకుంటున్నప్పుడు ఇదంత సులభ సాధ్యమైన పనిగా కనిపించడం లేదు. కాశ్మీర్ కు బయటి నుంచి అన్ని రకాల దారులూ మూసేసి, అసలైన రక్షకులు భారత పాలకులేనని మనసా, వాచా, కర్మణా కాశ్మీరీలకు నమ్మకం కలిగించాలి. ఆ దిశగా అడుగులు పడినప్పుడే కాశ్మీర్ సమస్యకు పరిష్కారం దగ్గరవుతుంది.

డిప్రెషన్ కు కారణమేంటో తెలిసిపోయిందోచ్! 

Depression.jpg               మానసిక ఒత్తిళ్లతో సతమతమవుతూ ఇంటిల్లిపాదికీ సమస్యగా మారే కోట్లాది మంది ఇకపై బాధపడాల్సిన పన్లేదు. మిగతా అందరిలాగే ఇకపై వారు కూడా పూర్తి మానసిక ఆరోగ్యంతో పోటీపడే సమయం ఆసన్నమైంది. అమెరికాలోని పిట్స్ బర్గ్ స్కూల్ ఆఫ్ మెడిసిన్ కు చెందిన పలువురు ప్రొఫెసర్లు కొన్నేళ్లుగా జరుపుతున్న పరిశోధనలు ఫలించాయి. డిప్రెషన్ కు అసలు కారణమేంటో తెలిసిపోయింది. వారి పరిశోధన వివరాలను అమెరికా జర్నల్ ఆఫ్ సైకియాట్రీ ప్రచురించడం విశేషం.  
పిట్స్ బర్గ్ వైద్య పాఠశాలకు చెందిన లీసా పాన్, డేవిడ్ బ్రెంట్ అనే ప్రొఫెసర్లు డిప్రెషన్ తో బాధపడుతున్న ఓ టీనేజ్ విద్యార్థికి చికిత్స మొదలుపెట్టారు. ఆ విద్యార్థి గతంలో అనేక సందర్భాల్లో ఆత్మహత్యకు ప్రయత్నించాడు. అదృష్టవశాత్తూ ఆత్మహత్యా ప్రయత్నాలు ఫెయిలవడంతో ఆ కేసు వీరి దగ్గరికి రావడం, పరిశోధనకు అవకాశం ఏర్పడడం జరిగింది. ఆ టీనేజ్ అబ్బాయి మీద ఐదేళ్ల క్రితం మొదలైన ట్రీట్ మెంట్ ఎంతకూ సత్ఫలితాలివ్వలేదు. అందుబాటులో ఉన్న, వారికి తెలిసిన మందులు వాడడం, సైకియాట్రిస్టుల చేత థెరపీ ఇవ్వడం జరిగిపోయాయి. అయినా ఆ అబ్బాయిలో మార్పు రాలేదు. ఈ కేసునే ఛాలెంజ్ గా తీసుకొని వారు మరిన్ని పరిశోధనలు చేశారు. వారు  ఈసారి మానసిక కోణంలో కాకుండా పేషెంట్ జీవక్రియల కోణం మీద దృష్టి సారించారు. అంటే మానసిక ప్రవర్తనలకు కారణమయ్యే జీవక్రియల మీద పరిశోధనలు సాగించారన్నమాట. అందులో తేలిందేమంటే మెదడును, నాడీవ్యవస్థను నియంత్రించే ఒక రకమైన ఫ్లూయిడ్ లోపమే ఈ డిప్రెషన్ కు కారణమవుతోందని గుర్తించారు. ఆ ఫ్లూయిడ్ లో బయోప్టరిన్ అనే ప్రొటీన్ ఉందని, అదే మానసిక రుగ్మతలకు దారితీస్తోందని, పేషెంట్ల జీవితాల్లో అశాంతికి కారణమవుతోందని గుర్తించారు. ఆ లోపాన్ని సరిచేయడం వల్లనే టీనేజీ అబ్బాయి డిప్రెషన్ నుంచి బయట పడ్డాడని, ఇప్పుడు అందరిలాగే బుద్ధిగా కాలేజీకి వెళ్తున్నాడని పిట్స్ బర్గ్ ప్రొఫెసర్లు గర్వంగా చెబుతున్నారు.  
                     ఆ ప్రొటీన్ అసమతుల్యంగా ఉన్న కారణంగా డిప్రెషన్ తో బాధపడుతున్న అనేక మందిలో జీవక్రియా వ్యవస్థ అసాధారణంగా ఉన్నట్టు వీరు గుర్తించారు. అంతేకాదు… మెదడు నుంచి శరీరానికి సంకేతాలు చేరవేయడంలో  16 ఆటంకాలను (నియంత్రిత స్థానాలు) కూడా తాజా పరిశోధనల్లో గుర్తించడం విశేషం. 64 శాతం డిప్రెషన్ బాధితులకు ఆ 16 ఆటంకాలే కారణమని వారు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ నియంత్రిత స్థానాలు లేనివారిలో డిప్రెషన్ డిజార్డర్స్ చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లు గుర్తించారు. బయోప్టరిన్ చికిత్స తీసుకున్న పేషెంట్లలో చాలామందికి డిప్రెషన్ తగ్గిందని, మరికొందరికయితే పూర్తి ఉపశమనం చేకూరిందని చెబుతున్నారు. చికిత్స పనిచేయడం ప్రారంభించిన తరువాత ఎంత ఎక్కువ కాలం చికిత్స తీసుకుంటే అంత మంచి ఫలితాలు వస్తున్నట్లు పిట్స్ బర్గ్ పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.  
 

                డిప్రెషన్ బాధితులు  

                ప్రపంచంలో మూడింట రెండొంతుల ఆత్మహత్యలకు డిప్రెషనే కారణం. డిప్రెషన్ తో బాధపడుతున్నవారి సంఖ్య ఏటేటా పెరిగిపోతోంది. దీంతో అనేక కుటుంబాల్లో అశాంతి నెలకొంటోంది. అవాంఛనీయ సంఘటనలకూ దారితీస్తోంది. ఇప్పుడు అమల్లో ఉన్న, అందరూ అనుసరిస్తున్న వైద్య విధానం వల్ల (మందులు ఇవ్వడం, సైకో థెరపీ చేయడం వంటివి) 15 శాతం మంది రోగులకు జబ్బు నయం కావడం లేదని తమ పరిశోధనలో తేలిందని, ఈ పరిశోధన ఇచ్చిన ప్రోత్సాహంతో మరింత ముందుకెళ్తామని లీసా పాన్ అంటున్నారు. గతంలో తాము చికిత్స చేసినా ఫలితం దక్కని పాత పేషెంట్లను మళ్లీ పిలిపించి బయోప్టరిన్ స్థాయిని అధ్యయనం చేసి ఆ మేరకు ట్రీట్ మెంట్ చేస్తామంటున్నారు. మొత్తానికి తాజా పరిశోధనల వల్ల ఎంతోమంది డిప్రెషన్ బాధితుల జీవితాల్లో వెలుగులు పూసే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. 

అడ్డంకులు అధిగమిస్తున్న మల్లన్నసాగరం — trameshbabu

మల్లన్నసాగర్ లో ‘మతలబు’ ఏమీ లేదని ముంపు గ్రామాల ప్రజలు నమ్ముతున్నారు. ఆ నమ్మకంతోనే ప్రాజెక్టుకు భూములు అప్పగించేందుకు సంసిద్ధులవుతున్నారు. నిండా మునుగుతున్న ఏటిగడ్డ కిష్టాపూర్, పల్లెపహాడ్ ప్రజలతో పాటు బంజరుపల్లి, తుక్కాపూర్ గ్రామస్తులు కూడా భూములు రిజిస్ట్రేషన్ చేయించేందుకు ముందుకు వచ్చినట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఇదే స్ఫూర్తి వేములఘాట్, ఎర్రవల్లి గ్రామాల్లో కూడా కనిపిస్తుందన్న ఆశాభావం మంత్రి హరీశ్ రావు చొరవ ఫలితంగా తెలంగాణ సర్కారులో వ్యక్తమవుతోంది. ఈ సంచిక బయటికి వచ్చేటప్పటికి మిగతా అన్ని […]

via అడ్డంకులు అధిగమిస్తున్న మల్లన్నసాగరం — trameshbabu

అడ్డంకులు అధిగమిస్తున్న మల్లన్నసాగరం

మల్లన్నసాగర్ లో మతలబు ఏమీ లేదని ముంపు గ్రామాల ప్రజలు నమ్ముతున్నారు. ఆ నమ్మకంతోనే ప్రాజెక్టుకు భూములు అప్పగించేందుకు సంసిద్ధులవుతున్నారు. నిండా మునుగుతున్న ఏటిగడ్డ కిష్టాపూర్, పల్లెపహాడ్ ప్రజలతో పాటు బంజరుపల్లి, తుక్కాపూర్ గ్రామస్తులు కూడా భూములు రిజిస్ట్రేషన్ చేయించేందుకు ముందుకు వచ్చినట్లు ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఇదే స్ఫూర్తి వేములఘాట్, ఎర్రవల్లి గ్రామాల్లో కూడా కనిపిస్తుందన్న ఆశాభావం మంత్రి హరీశ్ రావు చొరవ ఫలితంగా తెలంగాణ సర్కారులో

వ్యక్తమవుతోంది. ఈ సంచిక బయటికి వచ్చేటప్పటికి మిగతా అన్ని గ్రామాలు కూడా స్వచ్ఛందంగా ఇచ్చేందుకు ఒప్పుకున్నా ఆశ్చర్యపోనక్కర లేదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ తో పాటు దేశంలోని మిగతా చోట్ల అనేక ప్రాజెక్టులకు భూసేకరణ అంశం జటిలమై కోర్టు కేసులతో కాలహరణం జరుగుతుండగా ప్రజలంతా మూకుమ్మడి నిర్ణయంతో భూముల రిజిస్ట్రేషన్ కు ఒప్పుకోవడం, గ్రామపంచాయతీ కార్యాలయాల్లోనే రిజిస్ట్రేషన్ కౌంటర్లు తెరవడం అనేది తెలంగాణ సర్కారు చారిత్రక విజయంగా చెప్పుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ విజయానికి మూలం ఎక్కడుంది? సర్కారు మీద ప్రజలకు నమ్మకం కలిగించడంలోనే. అయితే స్థిరమైన ప్రజాదృష్టి లేని విపక్షాలు మల్లన్నసాగర్ ప్రాజెక్టు మీద నూటొక్క పిల్లిమొగ్గలు వేసి అభాసుపాలు కావడమే ఆశ్చర్యం.

మల్లన్నసాగరే ఎందుకు?

 తెలంగాణకు కృష్ణా నది కన్నా గోదావరిలోనే సమృద్ధికరమైన జలరాశి ఉందని ఇర్రిగేషన్ నిపుణులు చెబుతారు. అసెంబ్లీలో ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ ప్రజెంటేషన్లో కూడా దాన్నే కోట్ చేశారు. ఆ మేరకు కరీంనగర్ జిల్లా కాళేశ్వరానికి దిగువ భాగంలో మేడిగడ్డ దగ్గర ఒక బ్యారేజీ నిర్మించి గోదావరి నీటికి అడ్డుకట్ట వేయాలని తెలంగాణ సర్కారు నిర్ణయించింది. కోటి ఎకరాల తెలంగాణ భూములు సస్యశ్యామలం చేయాలన్న లక్ష్యం పూర్తి కావాలంటే.. నోరెండిన భూములకు నీరు సహజంగా పారేలా ఎత్తయిన ప్రాంతంలో నీటిని నిల్వ చేసుకోవాలి. అలా తెలంగాణలో ఎత్తయిన ప్రాంతంగా మెదక్ జిల్లా ఉంటున్నది. ఎత్తు ఒక్కటే కాకుండా ప్రాజెక్టుకు అనువైన స్థలాన్ని కూడా ఎంపిక చేసే క్రమంలో ఒకవైపు కొండప్రాంతం, దాన్ని ఆనుకునే ప్రవహిస్తున్న వాగును గుర్తించి అక్కడే భారీ రిజర్వాయర్ కట్టాలని, అందువల్ల నిర్వాసితులను దాదాపు సగానికి తగ్గించినట్టు అవుతుందని సర్కారు భావించింది. 50 టీఎంసీల నిల్వసామర్థ్యంతో తడ్కపల్లి దగ్గర కడుతున్న ఈ ప్రాజెక్టుకే కొమురెల్లి మల్లన్న పేరుమీద మల్లన్నసాగర్ ప్రాజెక్టుగా నామకరణం చేశారు. మేడిగడ్డ దగ్గర ఆగిన నీటిని భారీ పంపులతో పైపుల ద్వారా పైకి ఎక్కించి మల్లన్నసాగర్ లో నిల్వచేస్తారు. ఇక్కడి నుంచి నల్గొండ, వరంగల్, నిజామాబాద్, రంగారెడ్డి జిల్లాల్లోని పలుప్రాంతాలకు తాగు, సాగు నీటి అవసరాల కోసం వినియోగిస్తారు. అంతేకాదు.. అత్యవసరం అనుకున్నప్పుడు మహబూబ్ నగర్ కు కూడా దీన్నుంచే పంపాలన్న ఆలోచన కేసీఆర్ లో ఉందని ఆయన సన్నిహితవర్గాల ద్వారా తెలుస్తోంది. సుమారు 9,800 కోట్ల రూపాయల కేటాయింపులతో జరుపతలపెట్టిన ఈ ప్రాజెక్టు కింద 20వేల ఎకరాలకు పైగా భూమి మునిగిపోతోంది. దాదాపు 28 వేల మంది ప్రజలు నిరాశ్రయులవుతుండగా 12 లక్షల ఎకరాల సాగుభూమిని లక్ష్యంగా నిర్ణయించుకున్నారు.
ప్రతిపక్షాలు, జేఏసీ ఏమన్నాయి?
ప్రతిపక్షాలు, జేఏసీ ఈ ప్రాజెక్టుపై చాలా విచిత్రంగా వ్యవహరించాయి. ఎలా స్పందించాలో తెలియని స్థితి నుంచి ఎలాగైనా ఆపి తీరాలన్న వైఖరికి మారిపోయి ప్రజల్లో అప్రతిష్టపాలయ్యారు. తొలుత మల్లన్నసాగర్ కు వ్యతిరేకం కాదంటూనే నిరాశ్రయులకు అండగా ఉంటామన్నారు. ఉపాధి కోల్పోయిన ప్రజలకు దిక్కెవరని ప్రశ్నించారు. తెలంగాణ సర్కారు తీసుకొచ్చిన జీవో 123 సమ్మతం కాదని, అందులో నిర్దిష్టంగా ఏ ప్రమాణమూ లేనందున 2013లో కేంద్రం తీసుకొచ్చిన భూసేకరణ చట్టాన్ని అమలు చేయాలన్నారు. ఆ తరువాత ఇంత భారీ ప్రాజెక్టు ఎందుకు? దాని డిజైన్ మార్చాలంటూ ముంపును తగ్గించాలన్నారు. జేఏసీ బ్యానర్ కింద నిరాహార దీక్షలు, పాదయాత్రలు చేశారు. లాఠీచార్జీలు, గాల్లోకి కాల్పుల దాకా వ్యవహారాన్ని తీసుకెళ్లారు. అక్కడి నుంచి అసలు ప్రాజెక్టే అవసరం లేదనే దశకు వెళ్లిపోయారు. ఇలా ఒకే అంశంలో కోటి రాగాలు ఎత్తుకోవడంతో విపక్షాలతో పాటు జేఏసీ కూడా ప్రజల్లో పలుచనైపోయింది.

ఏ చట్టంలో ఏముంది?

 2013 భూ సేకరణ చట్టం ప్రకారం:

–          సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు భూసేకరణ చేయాలంటే సామాజిక ప్రభావాన్ని అంచనా వేయాలి. ఆ నివేదికను గ్రామసభల ద్వారా ప్రజలకు తెలియజేయాలి. ప్రజలపై పడే ప్రభావం, దానికి ప్రత్యామ్నాయాలు చూపుతూ ప్రభుత్వం చెల్లించే పరిహారాన్ని రాతపూర్వకంగా ప్రజల ముందుంచాలి. వారి అభిప్రాయాలు రికార్డు చేయాలి. ఈ మదింపు అంతా పూర్తయి పర్యావరణ అనుమతులు వచ్చాకే భూసేకరణ ప్రక్రియ మొదలుపెట్టాలి.

 –          సాగునీటి సదుపాయం ఉండి రెండు పంటలు పండే భూమిని సేకరించకూడదు. అలా సేకరించాల్సి వస్తే మరో ప్రత్యామ్నాయం లేదని ప్రభుత్వం నిరూపించాలి.

–          భూసేకరణ నోటిఫికేషన్ దినపత్రికల్లో ఇచ్చిన తరువాత అభ్యంతరాలు తెలియజేయడానికి 60 రోజుల సమయం ఇవ్వాలి. గ్రామసభలో వివరాలు వెల్లడించాలి.

 –          ప్రాజెక్టు ప్రభావిత, నిర్వాసిత కుటుంబాల ఇంటింటి సర్వే నిర్వహించి వారికి పునరావాస, పునరాశ్రయ (Resettlement and Rehabilitation) పథకం తయారు చేయాలి. దాన్ని గ్రామసభలో పెట్టి అభిప్రాయాలు తీసుకోవాలి. ఆమోదం పొందిన పథకాన్ని సంబంధిత ప్రజలందరికీ అందుబాటులో ఉంచాలి.

–          ఆమోదం పొందిన తరువాత రెండోసారి దినపత్రికల్లో నిర్ధారణ ప్రకటన జారీచేసి భూ యజమానులకు, రైతులకు నష్టపరిహారం గురించి విచారణ జరిపే 30 రోజుల ముందు నోటీసులు ఇవ్వాలి. ప్రభావిత ప్రజల నుంచి వారు కోరుకుంటున్న నష్టపరిహారం, పునరావాసం గురించి రాతపూర్వకంగా తీసుకోవాలి. మార్కెట్ ధర ఏ విధంగా నిర్ణయించిందీ, నష్టపరిహారం ఎంత చెల్లించాలని నిర్ణయించిందీ ప్రజలకు తెలియజేయాలి. ప్రజల అభ్యంతరాలను, విజ్ఞప్తులను పరిగణనలోకి తీసుకొని కలెక్టర్ ప్రకటించాలి.

 –          భూసేకరణ కోసం ప్రాథమిక ప్రకటన ఇచ్చేముందు మార్కెట్ విలువను తప్పనిసరిగా సవరించాలి. ఇచ్చే పరిహారం సవరించిన మార్కెట్ విలువకు మూడు రెట్ల కన్నా తగ్గకూడదు.

–          అసైన్డ్ భూమి, పట్టా లేకుండా సాగులో ఉన్న భూమికి కూడా పట్టాభూమితో సమానంగా నష్టపరిహారం, పునరావాసం కల్పించాలి.

 –          సాగునీటి ప్రాజెక్టులో భూమి కోల్పోతుంటే ప్రతి కుటుంబానికి నష్ట పరిహారంలో భాగంగా కమాండ్ ఏరియాలో కనీసం ఒక ఎకరం ఇవ్వాలి. ఎస్సీ, ఎస్టీలకైతే రెండున్నర ఎకరాల లోపు భూమిని సంబంధిత ఆయకట్టులో ఇవ్వాలి. వారికిచ్చే నష్టపరిహారంలో ఈ భూమి మార్కెట్ విలువను మినహాయించి మిగిలిన భూమికి నగదు పరిహారం ఇవ్వాలి.

–          ప్రతి నిర్వాసిత కుటుంబానికి 5 లక్షల రూపాయలు ఒకేసారి లేదా రూ. 2 వేల చొప్పున 20 సంవత్సరాలు ఇవ్వాలి. లేదా ప్రాజెక్టులో అవకాశం ఉంటే కనీస వేతనానికి తగ్గకుండా ఒకరికి ఉద్యోగం ఇవ్వాలి. వీటిలో ఏది కావాలో నిర్వాసితులే నిర్ణయించుకోవచ్చు. ఇళ్లు కోల్పోయిన నిర్వాసితులకు ప్రభుత్వ గృహ నిర్మాణ పథకం ప్రకారం అన్ని సౌకర్యాలతో ఇళ్లు, నెలకు రూ. 3 వేల చొప్పున ఏడాదిపాటు రూ. 36,000 చెల్లించాలి. ఎస్సీ, ఎస్టీలకు అదనంగా మరో రూ. 50,000తో పాటు నివాస బదిలీ ఖర్చుల కింద రూ. 50,000 చెల్లించాలి. నిర్వాసితులకు సంబంధిత ప్రాజెక్టులో చేపలు పట్టుకునే అవకాసం కల్పించాలి.

 –          ఊరంతా మునిగితే మళ్లీ అన్ని సౌకర్యాలతో కూడిన (మంచినీరు, డ్రైనేజీ, బడి, గుడి, శ్మశానం వగైరా) కొత్త ఆవాసం ఏర్పాటు చేయాలి.

–          ఈ ప్రక్రియలో ప్రతి దశలోనూ ప్రజలకు అన్ని విషయాలు చెప్పి రాతపూర్వకంగా రికార్డులు నిర్వహించాలి. ప్రతిసారి గ్రామసభలు నిర్వహించి పారదర్శకత, జవాబుదారీతనాన్ని పాటించాలి.

 –          భూమిలేని రైతు కూలీలకు, చేతివృత్తులవారికి ఒకేసారి నష్ట పరిహారం కింద రూ. 5 లక్షలు, పునరావాస భృతి కోసం రూ. 50 వేలు ఇవ్వాలి.

123 జీవో ప్రకారం:

–          ప్రజోపయోగార్థం ప్రభుత్వం చేపట్టే ప్రాజెక్టుల్లో ప్రజలను భాగస్వాములుగా చేయాలని నిర్ణయించింది. ఇందుకు అవసరమైన భూ సేకరణ కోసం జిల్లా స్థాయి భూసేకరణ కమిటీలకు బాధ్యతలు అప్పగించింది.

–          2013 చట్టంలో పేర్కొన్నంత స్పష్టంగా భూమికి ఇంత భూమి లేదా ఇంత మొత్తం అని గానీ, అక్కడున్న మార్కెట్ ధర ప్రకారం ఇన్ని రెట్లు ఇస్తామన్న ప్రస్తావన గానీ జీవోలో పేర్కొనలేదు.

–          ప్రజలతో ఇష్టపూర్వకంగా చేసుకున్న ఒప్పందం ప్రకారమే నష్టపరిహారం, పునరావసం కల్పించే బాధ్యతలు తీసుకున్నట్టు పేర్కొన్నారు.

–          ఆసాములతో రిజిస్ట్రేషన్ ప్రక్రియ పూర్తయ్యాక హక్కులు, సవరణలకు అవకాశం లేదని స్పష్టంగా చెప్పారు.

               2013 చట్టం, 123 జీవోలను పరిశీలిస్తే 2013 భూసేకరణ చట్టం ఎంతో పకడ్బందీగా, నిరాశ్రయులకు మేలు చేసేదిగా ఉన్నమాట వాస్తవం. ఆ ప్రకారం చూస్తే 123 జీవోకు అసలు విలువే ఉండదు. పునరావాసం, పునరాశ్రయాలకు సంబంధించి జీవోలో ప్రభుత్వ హామీలే తప్ప భరోసా లేదు. ఇచ్చిన హామీలను ప్రభుత్వం నెరవేర్చకపోతే నిరాశ్రయులకు ఎక్కడా గ్యారంటీ లేదు. 123 జీవో ఇంత లోపభూయిష్టంగా ఉన్నా ప్రజలు తమ భూముల్ని రిజిస్ట్రేషన్ చేయించేందుకు ముందుకొస్తున్నారంటే వారిలో నమ్మకాన్ని కూడగట్టగలగడమే కీలకాంశం. తెలంగాణ సర్కారు ప్రాజెక్టులు చేపట్టింది ఎందుకు, ఉద్యమ లక్ష్యాలేంటి, దాని ఫలితాలు ఎవరికి అనే విషయంలో ప్రజల్లో చాలా మందికి స్పష్టత ఉంది. మల్లన్నసాగర్ కింద భూములు సేకరిస్తున్నది కార్పొరేట్ శక్తుల కోసం కాదని, లక్షలాది ఎకరాల బీడు భూముల్ని సాగు చేయడానికేనన్న విషయం ప్రజల్లోకి బాగా వెళ్లింది. అందుకే కేవలం ప్రజలకు నమ్మకం కల్పించి, 2013 చట్టం కన్నా తక్కువే అవుతున్నా వారిని మెప్పించి ఒప్పించడం ద్వారా సామూహిక రిజిస్ట్రేషన్ల వినూత్న ప్రయోగాన్ని విజయవంతంగా పూర్తి చేస్తోంది తెలంగాణ సర్కారు. తెలంగాణ ప్రాజెక్టులు త్వరితగతిన పూర్తి చేయాలన్న సంకల్పంతో ఉన్న సర్కారు.. విపక్షాల డిమాండ్ మేరకు 2013 చట్టం ప్రకారమైనా సరే ఇస్తాం అంటూనే… ఆ చట్టాన్ని గనక అమలు చేస్తే కేవలం చట్టానికే కట్టుబడతామని, అందుబాటులో ఉన్న రికార్డులను మాత్రమే పరిగణనలోకి తీసుకుంటామన్న సంకేతాలు పంపడంతో విపక్షాల వ్యూహం బెడిసికొట్టింది. ప్రజల్లో పునరాలోచన కలిగింది. కోర్టుల చుట్టూ తిరిగి ఏళ్లు వృథా చేసుకునేకన్నా, తాము గెలిపించిన నేతలతో సఖ్యంగా ఉంటూ భవిష్యత్తులో కూడా ఆ సంబంధాలు నిలుపుకోవడం మంచిదన్న సానుకూల వైఖరి నిరాశ్రయుల్లో పెరిగింది. మరోవైపు అసలు 2013 భూ సేకరణ చట్టాన్ని జాతీయ పార్టీలైన బీజేపీ, కాంగ్రెస్ లు ఎంత వ్యతిరేకించాయో ఓసారి గుర్తు చేసుకుంటే మంచిది. ఎందుకంటే దాన్ని అమలు చేస్తూ నిరాశ్రయులను మెప్పిస్తూ ప్రాజెక్టులు కట్టడం ప్రాక్టికల్ గా అసంభవం. నిపుణుల ప్రైవేటు సంభాషణల్లో కూడా ఇదే అభిప్రాయం వ్యక్తమవుతుండడం విశేషం. ఈ చట్టం అమల్లోకి వచ్చింతరువాత దేశంలో ఎలాంటి భారీ ప్రాజెక్టులు కూడా మొదలు కాలేదని, అందుక్కారణం చట్టంలోని సంక్లిష్టమైన నిబంధనలేనని అంతా అంటున్నదే. ఈ క్రమంలో తమ భూములు ఓ బృహత్ ప్రయోజనం కోసమేనని పల్లెపహాడ్ గ్రామస్తులు మంత్రి హరీశ్ రావు సమావేశంలో చెప్పడం గొప్ప విషయం. వారి త్యాగాలు యావత్ తెలంగాణ సమాజం చిరస్థాయిగా గుర్తుంచుకుంటుందని హరీశ్, దుబ్బాక ఎమ్మెల్యే రామలింగారెడ్డి కీర్తించడం భూములు కోల్పోతున్నవారిలో ఆత్మసంతృప్తిని ద్విగుణీకృతం చేస్తోంది. ఇంకా వారి కోరికేమిటంటే వారికి పునరావాసం అనేది కేసీఆర్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న గజ్వేల్ నియోజకవర్గ పరిధిలోనే కల్పించి, ఆ కొత్త గ్రామాన్ని కేసీఆర్ దత్తత తీసుకునేలా చూడాలని కోరుతున్నారు. తెలంగాణ సర్కారు, ముఖ్యంగా కేసీఆర్ తమను మరచిపోరాదని, తమ జీవితాలు మళ్లీ కుదురుకునేదాకా దగ్గరుండి ఆ ఏర్పాట్లు చూడాలన్న విజ్ఞాపనలు వ్యక్తమవుతుండడం విశేషం.
20160721_161908

ప్రతిపక్షాలు, జేఏసీ ఏం చేయాల్సి ఉండె?:

 సీపీఎం, కాంగ్రెస్ వంటి ప్రతిపక్ష పార్టీల నాయకులకు ఎలాగూ దూరదృష్టి లేదు. ప్రతిపక్ష పాత్రను సమర్థవంతంగా నిర్వహిద్దామన్న పెద్దమనసు లేదు. ఇతర పార్టీలన్నీ ఖాళీ అవుతూ మిణుకుమిణుకుమంటున్న సందర్భాన్ని గుర్తించడం వల్లనే జేఏసీ అసలైన (ప్రతిపక్ష పాత్ర) ప్రజాపక్షంగా వ్యవహరిస్తుందని కోదండరాం గతంలో ప్రకటించారు. మల్లన్నసాగర్ విషయంలో జేఏసీ అలాంటి పాత్ర పోషించలేదన్న అపఖ్యాతి మూటగట్టుకుంది. ప్రాజెక్టులు త్వరగా పూర్తి కావాలన్న సర్కారు లక్ష్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని, 2013 చట్టం చెబుతున్న నిబంధనల స్ఫూర్తితో ముంపు గ్రామాల ప్రజలకు ఇప్పుడు దక్కుతున్న ఫలితాల కన్నా మరింత మెరుగైన సాయం అందించే అపురూపమైన అవకాశాన్ని జేఏసీ చేజేతులా జారవిడుచుకుంది.

1)      భూ సేకరణ విషయంలో ప్రజలందరి గొంతుకగా జేఏసీ వ్యవహరిస్తే బాగుండేది. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం చేయిస్తున్న సామూహిక రిజిస్ట్రేషన్ల బాధ్యతను జేఏసీ తీసుకుని, మరింత పరిహారం కోసం డిమాండ్ చేస్తే నిరాశ్రయులకు మేలు జరిగేది.

2)      భూముల్లేని, ఇళ్లు మాత్రమే ఉన్న వ్యవసాయ కూలీలు, చేతివృత్తిదారులకు ఇప్పుడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పక్కా ఇంటితో పాటు రూ. 2 లక్షల ఆర్థిక సాయం అందజేయడానికి అంగీకరించింది. అయితే 2013 చట్టంలో పేర్కొన్నట్టు రూ. 5 లక్షలు కాకున్నా కనీసం మరో లక్షో, రెండు లక్షలైనా అలాంటి అందరి కోసం డిమాండ్ చేస్తే ఎందరో అభాగ్యుల జీవితాల్లో జేఏసీ వెలుగులు నింపినట్టయ్యేది.

3)      ప్రాజెక్టుతో లబ్ధి పొందనున్న ఆయకట్టు కింది భూముల ప్రజల్లో కూడా ఈ అవగాహన కలిగిస్తే జేఏసీ సామాజిక బాధ్యత నిర్వహించినట్టయ్యేది. ప్రాజెక్టు పూర్తయ్యాక దాని కింద పంటలు పండించుకుంటున్న రైతులు, ఇతర మార్గాల్లో లబ్ధి పొందుతున్న వర్గాల నుంచి నిరాశ్రయులైన కుటుంబాలకు చేయూత కోసం నాలుగైదేళ్ల పాటు ప్రత్యేకమైన సెస్సు వసూలు చేసేలా (ఉదా: టోల్ ట్యాక్స్ లాగా) జేఏసీ తీర్మానం చేస్తే దేశవ్యాప్తంగా ఒక కొత్త ఒరవడికి తెలంగాణ ప్రజలు శ్రీకారం చుట్టినవారై ఉండేవారు. అసలైన ప్రజాపాలన మల్లన్నసాగర్ నుంచే మొదలై ఉండేది. అలా వసూలు చేసిన ప్రత్యేకమైన సెస్సును ముంపు గ్రామాల ప్రజల కోసమే ఖర్చు చేసేలా సర్కారుకు దిశానిర్దేశం చేసి ఉండాల్సింది.

పైన చెప్పుకున్న పాత్రను జేఏసీ విస్మరించడం వల్ల ప్రజలకు జరగాల్సిన మరింత మేలు జరగకపోగా, రేపటి రోజుల్లో ఒకవేళ హామీలు నెరవేర్చని పక్షంలో ప్రభుత్వాన్ని నిలదీసే అద్భుతమైన అవకాశాన్ని జేఏసీ జారవిడుచుకున్నట్టయింది. ఎందుకంటే ప్రభుత్వం చొరవతోనే, అధికారుల సమక్షంలోనే నిరాశ్రయులంతా భూములు రిజిస్ట్రేషన్ చేస్తున్నప్పుడు, ఈ ప్రక్రియలో అసలు జేఏసీ పాత్రే లేకుండా పోవడం ప్రజలకు నష్టం కాక మరేమిటి? ప్రాజెక్టుకు ఎదురయ్యే ఇతరత్రా అడ్డంకులు తొలగించడంలో కీలకంగా వ్యవహరిస్తూ, ముంపు గ్రామాల ప్రజలకు అండగా ఉంటూ, ప్రభుత్వం చేత మరిన్ని అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు రాబట్టేలా వ్యవహరిస్తే అసలైన ప్రతిపక్ష బాధ్యత నిర్వహించినట్టయ్యేది. ఇక్కడ జేఏసీ విస్మరించిన మరో అంశం కూడా ఉంది. కరవుబారిన అల్లాడుతున్న గ్రామాలకు నీటి కోసం ఉద్దేశించిన ప్రాజెక్టు కాబట్టి ఎప్పుడెప్పుడు తమ గ్రామాల్లోకి, పంట పొలాల్లోకి నీళ్లు పారుతాయా అని ప్రజలంతా ఎదురుచూస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో వామపక్ష మేధావులంతా కేవలం నిరాశ్రయుల పక్షాన మాత్రమే నిలబడడం అంటే నీళ్లులేని వందలాది గ్రామాల్ని విస్మరించినట్టు కాదా? వామపక్షాలు, కాంగ్రెస్ పార్టీల ఆందోళనలు మరింత ముదిరిన పక్షంలో నీరందాల్సిన వందలాది గ్రామాలు ఒక్కటై నీటికోసం నినదించి, సామూహికంగా రోడ్డెక్కితే అప్పుడు ప్రజల్లో అవాంఛనీయమైన చీలిక వచ్చేది కాదా? ఇలాంటి పరిస్థితులు ఎటువంటి విపరిణామాలకు దారితీస్తాయో ఎందుకు ఊహించలేదు?

మెప్పించలేకపోయిన మేధావుల వాదన

మల్లన్నసాగర్ విషయంలో ఇర్రిగేషన్ నిపుణులు హ్రస్వదృష్టితోనే వ్యవహరించారు. ఇంజినీరింగ్ అనేది ఒక సృజనాత్మకమైన ప్రక్రియ. ఒక్కో ఇంజినీరు ఒక్కో రకమైన ఆలోచనను, అభిప్రాయాన్ని కలిగి ఉంటాడు. పలువురి అభిప్రాయాలు విన్నాకే తాజా డిజైన్ ను ఆమోదించారు. సీపీఎం ఏర్పాటుచేసిన వేదికమీద పవర్ పాయింట్ ప్రజెంటేషన్ ఇచ్చిన టి.హనుమంతరావు స్థిరమైన అభిప్రాయంతో కాక అడిగినవారి ఉద్దేశాల్ని బట్టి సూచనలు, సలహాలు ఇస్తాడన్న పేరుంది. మల్లన్నసాగర్ లో ఇంతపెద్ద ప్రాజెక్టు ఎందుకని, దాన్ని కుదించుకునే ప్రత్యామ్నాయాలు సూచించానని చెబుతున్న హనుమంతరావు.. అసలు ప్రాజెక్టు లేకుండానే అనుకున్న నీటిని పొందవచ్చని ఆఖరుకు తేల్చేశారు. ఆయన అభిప్రాయానికి సీపీఎం, కాంగ్రెస్, ఇతర మేధావులు వంతలుపాడారు. గోదావరిలో నీళ్లు పారుతున్న రోజుల్లో మాత్రమే వారి సూచన పనికొస్తుంది. నీళ్లు లేని సమయంలో నిల్వ ఉంచుకునే ఉద్దేశంతోనే కదా.. మల్లన్నసాగర్ ప్రాజెక్టు చేపట్టింది? అంటే గోదావరి నీళ్లను తెలంగాణ సర్కారు నిల్వ ఉంచుకోరాదన్న దురుద్దేశమేదైనా ఉందా అన్న అనుమానాలు కూడా వ్యక్తమవుతున్నాయి. నిపుణులకు ప్రాంతీయ భేదాలు ఆపాదించడం సమంజం కాకున్నా.. హనుమంతరావు ఆంధ్రా వ్యక్తి కావడం, తెలంగాణను అడ్డుకున్న సీపీఎం ఆధ్వర్యంలో పవర్ పాయింట్ ప్రజెంటేషన్ జరగడం, ఆ పార్టీ నేత తమ్మినేని సీతారాం పాదయాత్ర చేయడం, ప్రాజెక్టుకు వ్యతిరేకంగా వారు హైదరాబాద్ లో దీక్షలకు దిగడం వంటి అంశాలు అలాంటి అనుమానాలకు దోహదపడుతున్నాయి.

మల్లన్నసాగర్ గుణపాఠం కావాలి

మల్లన్నసాగర్ విషయంలో అప్రతిష్టపాలైన కాంగ్రెస్ (జేఏసీ కూడా) ఇకనైనా కళ్లు తెరవాలి. ప్రభుత్వం చేపడుతున్న ప్రతిపనినీ వ్యతిరేకించడం కాకుండా ప్రజలకు మేలు జరిగే కోణంలో ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తూ బాధ్యతగా వ్యవహరిస్తే పోయిన ప్రతిష్ట పొందడానికి ప్రయత్నించినవారవుతారు. 

తెలంగాణ నాయకుల్లో కొరవడ్డ మీడియా వ్యూ

media view (1)

తమిళనాడు తరహానే వేరు.. అక్కడ పార్టీకో చానల్

              ఈనాడు, ఆంధ్రజ్యోతి, సాక్షి వంటి ఆంధ్రా పత్రికలు తెలంగాణలో మళ్లీ తమ స్థానాలు నిలుపుకోగలగడం విశేషమే. ఉద్యమ సమయంలో తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని, ఉద్యమ నాయకులను అవహేళన చేసినప్పుడు… ఇలాంటి ఆంధ్రా విషపుత్రికలు తెలంగాణ ప్రజానీకానికి అవసరమా.. అని ప్రశ్నించిన కేసీఆర్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక… టీఆర్ఎస్ శాసనసభ్యులను, తెలంగాణ సమాజాన్ని దూషించిన ఆ వర్గపు మీడియాను పదిమీటర్ల లోతులో పాతిపెడతానని నిండుసభలో శపథం చేసిన తరువాత కూడా ఆంధ్రా యాజమాన్యాలు నడుపుతున్న మీడియా సంస్థలు నిలదొక్కుకోవడం, అందుకు కేసీఆర్ ప్రభుత్వం తగురీతిలో ప్రోత్సహించడం చెప్పుకోదగిన అంశాలు. అయితే ఈ ప్రస్తావన ఎందుకంటే తెలంగాణ ప్రజల గొంతుక వినిపించే సొంతింటి మీడియా ఉండాలని అనేక సందర్భాల్లో బాహాటంగా అభిప్రాయపడ్డ కేసీఆర్… తీరా అలాంటి అవకాశాలను మాత్రం కల్పించడం లేదని, మరో మాటగా చెప్పుకోవాలంటే కావాలనే తొక్కిపెడుతున్నాడన్న అభిప్రాయాలు జర్నలిస్టు సంఘాల నుంచీ, సీనియర్ పాత్రికేయుల నుంచీ వినిపిస్తున్నాయి. కేసీఆర్ ఉద్యమ నాయకుడిగా మాట్లాడిన మాటలకు పాలకుడిగా మారిన తరువాత తీసుకున్న వైఖరులకు మధ్య తలెత్తిన అంతరం అది. అయితే నమస్తే తెలంగాణ ఆవిర్భావం, ఆ తరువాత మరికొద్ది రోజుల్లో రాబోతుందని తెలుస్తున్న తెలంగాణ టుడే వంటి పత్రికలను బలమైన ఆంధ్రా మీడియాకు ప్రత్యామ్నాయ శక్తులుగా మార్చాలన్న సంకల్పం కేసీఆర్ కు ఉన్నట్టు అర్థం చేసుకోవచ్చు. కానీ మీడియా సంస్థలను, స్వభావ రీత్యా వాటి లక్ష్యాలను ఏక వ్యక్తి నిర్దేశిత పంథాలోకి ఒదిగిపోయేలా చూడటం అన్నది పాత్రికేయ స్వభావాన్ని, భావ స్వేచ్ఛను,  విలక్షణమైన సామాజిక అవగాహనల్ని పరిమితం చేసే అవాంఛనీయ ప్రయోగం అవుతుంది. ఈ అవగాహనల నుంచే మీడియా విస్తృతి మీద, ఇప్పుడు కొనసాగుతున్న పరిమితుల మీద మాట్లాడుకోవడం మంచిది. అందుకోసం కొంత గతాన్ని, కొన్ని దృష్టాంతాలను స్పృశించక తప్పదు.

                  1990ల్లో ఆర్థిక సరళీకృత విధానాల కారణంగా దేశంలోకి మీడియా సంస్థల ప్రవాహం మొదలైంది. స్టార్, సోనీ, జీ వంటి ప్రైవేటు సంస్థలతో పాటు ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోని దూరదర్శన్ కూడా అనేక విభాగాలుగా ఎదిగి, ఎన్నో వర్గాల ప్రజలకు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అదే సమయంలో తెలుగు, తమిళ, మలయాళ భాషల్లోనూ పలు నూతన మీడియా సంస్థలు ప్రజల్ని పలకరించాయి. ఈ క్రమంలో తెలుగు మీడియాను గురించి మాట్లాడుకుంటే రామోజీరావు ఆధ్వర్యంలోని ఈనాడు మాతృక నుంచి 1995లో ఈటీవీ, ఆ తరువాత ఈటీవీ-2 పేరుతో తెలుగులో 24 గంటల వార్తా చానల్ తో పాటు పలు భారతీయ భాషల్లో ప్రాంతీయ వార్తా చానళ్లు విస్తరించాయి. ఆ వెనకే వచ్చిన టీవీ9 తనదైన దూకుడుతో ప్రజల వార్తా దాహాన్ని పెంచగలిగింది. ఈటీవీ బాటలోనే కన్నడ, మరాఠీ, గుజరాతీ వంటి పలు ప్రాంతీయ భాషల్లో అడుగుపెట్టి అప్పటికి తెలుగు మీడియాలో కొనసాగుతున్న ఏకఛత్రాధిపత్యానికి టీవీ9 గండికొట్టింది. ఇక సాక్షి రాకతో తెలుగునాట మీడియాకు ఉండే స్పేస్ మామూలుది కాదన్న సోయి చాలామంది పెట్టుబడిదార్లకు కలిగింది. దాదాపు అదే సమయంలో వచ్చిన ఎన్టీవీ, టీవీ5 వంటి సంస్థలు తమదైన శైలిలో క్రెడిబిలిటీని కాపాడుకుంటూనే ఆర్థికంగానూ నిలదొక్కుకున్నాయి. అయితే ఇది ఒక పార్శ్వం మాత్రమే. మరో పార్శ్వంలో వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి అధికార పగ్గాలు చేపట్టాక ఆంధ్రప్రభ వంటి పత్రికలకూ పునర్జీవితం దక్కింది. వైఎస్ పేరు ప్రతిష్టలతో ఎమ్మెల్యేలుగా, రాజ్యసభ సభ్యులుగా పలువురు మీడియా ప్రతినిధులు కొనసాగడం విశేషం. అయినా ఆయా మీడియా సంస్థలు వాటంతట అవే సొంత కాళ్ల మీద ఎదగలేదన్నది జగమెరిగిన సత్యం. వాటి యజమానుల పుట్టుపూర్వోత్తరాలన్నీ ఏటికి ఆవలి ఒడ్డునే ఉండడం వాటికి కలిసొచ్చిన అంశంగా చెప్పుకోవాలి. ఆవలి ఒడ్డు అనేదానికి గిరీశ్ సంఘీ మినహాయింపు. అలా తెలుగునాట ఎలక్ట్రానిక్ మీడియా ఎంత బాగా విస్తృతమైందో, వాటి యాజమాన్యాల్లో ఉండే సామాజిక సారూప్యతల కారణంగా స్వభావరీత్యా అంతగానూ కుచించుకుపోయింది. అందువల్ల తెలంగాణకు ఎలాంటి నష్టం జరిగిందో ఇప్పటికే చర్చోపచర్చలు జరిగినందున ఇప్పుడు మరోసారి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాల్సిన పన్లేదు.

            తెలుగునాట మీడియా విస్తరిస్తున్న సందర్భంలోనే మన పొరుగునున్న తమిళనాడులో కూడా అనూహ్యమైన పరిణామాలు చోటు చేసుకున్నాయి. అక్కడ ప్రతి పార్టీ తనదైన ఓ సొంత నెట్ వర్క్ సృష్టించుకుంది. ఆ నెట్ వర్క్స్ నుంచే న్యూస్ చానల్స్, ఎంటర్ టెయిన్ మెంట్ చానల్స్, సినిమా చానల్స్ ను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. న్యూస్ మేగజైన్లలోనూ ఇలాంటి పోలరైజేషనే కనిపిస్తుంది. వాటికితోడు జనంతో ఎప్పుడూ కనెక్టివిటీ నిలుపుకోవడానికి ఎఫ్ ఎం రేడియో స్టేషన్లూ నడిపిస్తున్నాయి. తమిళనాడులో 1993లో ఏర్పడ్డ సన్ నెట్ వర్క్ ను బలోపేతం చేయడంలో మామా అల్లుళ్లయిన కరుణానిధి-మురసోలి మారన్ కృషిని ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. సన్ నెట్ వర్క్ ఆధ్వర్యంలో సన్ టీవీ న్యూస్ ప్రసారాలు, సినిమాలు, ఎంటర్ టెయిన్ మెంట్ ప్రోగ్రామ్స్ వంటి బహుముఖీన కార్యక్రమాలు జనంలోకి బాగా చొచ్చుకుపోయాయి. అందుక్కారణం మామా, అల్లుళ్లు ఇద్దరూ ద్రవిడ ఉద్యమంలో పనిచేయడమే. సినిమాలకు స్క్రిప్టులు, బలమైన డైలాగులు, స్థానిక చారిత్రక అంశాలతో కూడిన హిట్ సినిమాలకు కథలు రాయడం, హిందీ జాతీయవాదానికి బలమైన ప్రత్యామ్నాయంగా ద్రవిడ సిద్ధాంతాన్ని ప్రజల ముందుకు తీసుకురావడం వంటి అంశాలు వారికి తమిళనాడులో సన్ నెట్ వర్క్ ను బలంగా తీర్చిదిద్దేలా చేశాయి. అంతకుముందు కూడా ఇదే తాత్విక పునాదుల మీదనే ఇదే మామా అల్లుళ్లు అనేక పత్రికలను విజయవంతంగా నడిపించారు. స్థూలంగా తమిళనాడులో ద్రవిడ ఉద్యమంతో కరుణానిధికి నేరుగా 60 ఏళ్ల అనుబంధం ఉండడం వల్లే ఎలక్ట్రానిక్ మీడియాను అనతికాలంలోనే బలమైన శక్తిగా తీర్చిదిద్దడం కష్టం కాలేదని విశ్లేషకులు చెబుతుంటారు. ఎంజీ రామచంద్రన్ వంటి పాపులర్ యాక్టర్లు సినీ దిగ్గజాలుగా ఎదగడానికి కారణం కరుణానిధి లాంటి తలపండిన రాజకీయ దురంధరులేనన్న అభిప్రాయాలున్నాయి. సన్ టీవీ ప్రసారాలకు డీఎంకే ఆఫీసే కేంద్రంగా ఉందంటే ఆ పార్టీ స్థానిక అంశాలను ఎంతగా ఫోకస్ చేసిందో అర్థం చేసుకోవచ్చు (టీన్యూస్ ప్రసారాలకు కేంద్రం టీఆర్ఎస్ ఆఫీసేనని గమనించాలి). డీఎంకే నుంచి ఎంజీఆర్ విడివడి ఏడీఎంకే (ఆ తరువాత ఏఐఏడీఎంకే) పురుడు పోసుకున్నాక జయలలిత ఆ రాజకీయ వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు. అయితే కరుణానిధిని ఎదుర్కోవాలంటే ఆయన సృష్టించుకున్న నెట్ వర్క్ కు ప్రత్యామ్నాయం తప్పనిసరి అన్న విషయాన్ని జయలలిత ఆలస్యంగానైనా గుర్తించారు. అందుకే సన్ నెట్ వర్క్ సక్సెస్ ను చూశాక 1999లో జయలలిత జయా గ్రూప్ చానల్స్ ను స్థాపించారు. ఇప్పుడీ చానల్స్ లో అన్నీ అమ్మ వార్తలే. ఎంటర్ టెయిన్మెంట్ చానల్స్ లో అన్నీ అమ్మ సినిమాలే కావడం విశేషం. ఇక హిట్ సినిమాలు ఇచ్చిన ప్రోత్సాహంతో విజయ్ కాంత్ రాజకీయాల్లోకి దిగి రెండుసార్లు మెరుగైన ఫలితాలు రాబట్టారు. మొన్నటి ఎన్నికల్లో సీఎం అభ్యర్థిగా రంగంలోకి దిగారు. తన రాజకీయ భవితవ్యానికి పూర్వరంగంగా కరుణ, జయ బాటలోనే 2010లో కెప్టెన్ టీవీని స్థాపించారు. ఎన్నికల్లో ఫలితాలెలా ఉన్నా జనం మధ్య ఇప్పటికీ కెప్టెన్ హోదాను నిలబెట్టుకుంటూనే ఉన్నారు. ఈ క్రమంలో చూసినప్పుడు తమిళనాడులో రాజకీయ ఆధిపత్యం కోసం లేదా కనీసం ఉనికి నిలుపుకునే ప్రయత్నాల్లో భాగంగా పైన చెప్పుకుంటూ వచ్చిన ద్విముఖ పోటీ లేదా త్రిముఖ పోటీ ఎప్పటికీ నిలిచే ఉంటుంది. కేవలం తమిళనాడులోనే కాదు.. మలేషియా, సింగపూర్, శ్రీలంక, కెనడా, గల్ఫ్ దేశాల్లోని తమిళ ప్రజల్లో పట్టు నిలుపుకునేందుకు పోటాపోటీగా ప్రసారాలు గుప్పిస్తున్నారు.

                అయితే ఉమ్మడి ఏపీలో అలాంటి పోటీ ఎదుగుదలకు అవకాశం లేకుండా పోయింది. ప్రతి అంశంలోనూ ఒక ప్రాంతం పూర్తిగా విస్మరణకు గురైంది. విచిత్రంగా ఈ అంశాన్ని తెలంగాణ ప్రజలు గుర్తించినా వారికి నాయకత్వం వహించిన వర్గం మాత్రం ముఖ్యమైన ఈ అంశాన్ని చాలా లైట్ తీసుకుంది. కనీసం ఇప్పుడైనా అలాంటి ప్రయత్నాలు మొదలు పెడదామన్న ఆలోచనలు ఏ నాయకుడికీ పెద్దగా ఉన్నట్టు కనిపించడం లేదు. తమిళనాడులో ఉవ్వెత్తున ఎగసిన ద్రవిడ ఉద్యమాన్ని ప్రజల ఉమ్మడి సాంస్కృతిక వారసత్వంగా సజీవంగా ఉంచేందుకు (ద్రవిడ ఉద్యమ స్ఫూర్తి అనేక రకాలుగా రూపాంతరం చెందినప్పటికీ) అన్ని పార్టీలూ పనిచేస్తున్నాయి. కేంద్రంలో ఏ పార్టీ అధికారంలో ఉన్నా తమిళ ప్రాంతీయ స్ఫూర్తితోనే అవి ముందుకెళ్తున్నాయి. ప్రజోపయోగమైన పనులు సాధించుకుంటున్నాయి. ఈ విషయంలో తామందరిదీ అప్రకటిత ఏకాభిప్రాయం అన్నట్టుగా తమిళ నేతలు వ్యవహరిస్తారు. ఇక తెలంగాణ ఏర్పడ్డాక, సొంత ప్రాంతీయ అస్తిత్వం అనే ఒక గౌరవప్రదమైన గుర్తింపు దక్కినా… తెలంగాణలోని అనేక పార్టీలకు, అనేక పార్టీల సీనియర్ నాయకులకు ఆ స్పృహ ఇంకా కలగడం లేదన్న అసంతృప్తి మీడియా ప్రతినిధుల నుంచి, తెలంగాణ మేధావుల నుంచి వ్యక్తమవుతోంది.

                   తెలంగాణలో ఇప్పుడు టీఆర్ఎస్ అత్యంత శక్తిమంతమైన పార్టీగా ఎదిగినా… కాంగ్రెస్, బీజేపీలకు సంప్రదాయంగా వస్తున్న కార్యకర్తల గణం ఉంది. టీడీపీకి కార్యకర్తల గణం ఉన్నా ఓ చెట్టుకు వేరు, కాండం లాంటి బలమైన నాయకుల భాగాల్ని కేసీఆర్ కట్ చేయడం జరిగింది. కాబట్టి టీడీపీని కాసేపు పక్కనపెడితే మిగిలింది బీజేపీ, కాంగ్రెస్ లే. ఆ రెండూ జాతీయ పార్టీలే కావడం చేతా, స్వభావరీత్యా తెలంగాణ నాయకులు ఎవరైనా ఆయా పార్టీల హైకమాండ్ లకు పూర్తి విధేయులుగా ఉండడం వల్లా (పలు సందర్భాల్లో ఈ సంగతి వ్యక్తమైంది కూడా), ఒక సాహసోపేతమైన నిర్ణయం తీసుకునే సొంత ప్రాంతీయ దృక్పథం వారిలో లోపించిందని చెప్పవచ్చు. ఈ లక్షణం వల్లనే తెలంగాణ కాంగ్రెస్ నాయకులు వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డిని ఎదిరించలేకపోయారు. ఆయన కాంగ్రెస్ హైకమాండ్ ను బ్లాక్ మెయిల్ చేసినా నోరెళ్లబెట్టి చూస్తుండిపోయారు. అంతేకాదు.. ఆయన కొడుకు జగన్మోహన్ రెడ్డి సీఎం పదవి కోసమూ మౌనంగా సంతకాలు చేసేశారు. అలాగే తెలంగాణ బీజేపీ నాయకులదీ ఇలాంటి పరిస్థితే. హైకోర్టు విభజన నుంచి కృష్ణా బేసిన్ మీద పెత్తనం కోసం పొరుగు రాష్ట్ర సీఎం ఢిల్లీ లెవల్లో నడుపుతున్న పైరవీలకు వెంకయ్యనాయుడు లోపాయికారీగా మద్దతిస్తున్నా కిమ్మనని చేతనా హైన్యం వారిది. జాతీయ స్థాయిలో ప్రత్యేకమైన అస్తిత్వం సిద్ధించినా.. పక్కనున్న తమిళనాడు తరహాలో ప్రాంతీయ ప్రయోజనాలే లక్ష్యంగా ఓ బలమైన వ్యవస్థగా ఎదుగుదామన్న ఆలోచన వీరి దరిదాపుల్లో ఉన్నట్టు కనిపించడం లేదు. ఒకవేళ తెలంగాణ నాయకుల్లో నిద్రావస్థ లాంటి స్థితిలో అలాంటి ఆలోచన ఏదైనా ఉన్నా ముందడుగేసే సాహసానికి పూనుకునే అవకాశాలు దాదాపు శూన్యం. ఒకవేళ చొరవ తీసుకున్నా తెలంగాణ ప్రాంతేతర బలమైన సామాజికవర్గాల అండదండలు లేకుండా ఒక్క అడుగైనా ముందుకు వేయరని ఘంటాపథంగా చెప్పవచ్చు. అదే తమిళనాడు నాయకత్వానికి, తెలంగాణ నాయకత్వానికి ఉన్న తేడా.

media view (5)                 పై లక్షణాల ఫలితంగా ఆయా పార్టీలకు భవిష్యత్తులో జరిగే నష్టాలేంటో అంచనా వేయడం ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది. రాజకీయ కారణాల పరిధిలో చూసినప్పుడు తెలంగాణ సాధన పోరాట సమయంలో కాంగ్రెస్, బీజేపీలు స్వయం ప్రేరిత శక్తులుగా పనిచేయలేదు. తెలంగాణ కోసం పనిచేయక తప్పని పరిస్థితులు ఉత్పన్నమైన కారణంగా మాత్రమే అవి ఉద్యమంలో భాగం పంచుకున్నాయి. ఇక టీడీపీ వైఖరి, చంద్రబాబునాయుడు ఉద్దేశాలు, ఆయన వల్లించిన సిద్ధాంతాల కారణంగా ఆ పార్టీకి చెందిన తెలంగాణ నాయకులు తెలంగాణ ఉద్యమానికి దూరంగా ఉండాల్సి వచ్చింది. దాని ఫలితాలు ఇప్పుడు అనుభవిస్తున్నారు. అయితే గతంలో జరిగిన తప్పిదాలు సరిదిద్దుకొని ప్రజావసరాలు రాబట్టడంలో నిర్మాణాత్మకంగా వ్యవహరిద్దామన్న ఆలోచన పైన పేర్కొన్న ఏ పార్టీలో కూడా ఇప్పటికీ కనిపించడం లేదు. అది లేకపోబట్టే అన్ని పార్టీలూ ఏకమవుతున్న ఆశ్చర్యకరమైన పరిస్థితులు తెలంగాణలో తలెత్తాయి. గతంలో ఎన్నడూ లేని ఇలాంటి పరిస్థితులు అప్రయత్నంగానే టీఆర్ఎస్ కు లాభిస్తూ వచ్చాయి. అయితే ఆయా పార్టీల కలయిక బలమైన ప్రత్యామ్నాయ శక్తిగా కాక వాటిని నానాటికీ బలహీనమైన ప్రయోగంగా మారుస్తోంది. అందుక్కారణాలేంటన్నది ఇంతకుముందే చెప్పుకున్నట్టు ప్రాంతీయ సాంస్కృతిక చేతనా స్రవంతిని వారెవరూ అందిపుచ్చుకోకపోవడమే. అయితే కేసీఆర్ ఉద్యమ సమయంలోనే వేసుకున్న పునాదుల కారణంగా రానున్న రోజుల్లో మీడియాపరంగా కీలకంగా మారడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. కాంగ్రెస్, బీజేపీ నేతలు లేదా తెలంగాణలో సామాజికంగా, ఆర్థికంగా బలంగా ఉన్న ఇతర వర్గాలు.. ఉద్యమ ఫలితంగా తెలంగాణ సమాజం పునికిపుచ్చుకున్న సాంస్కృతిక చైతన్యాన్ని ఒక మంచి అవకాశంగా గ్రహించకపోవడం తెలంగాణ కేంద్రంగా, తెలంగాణ అస్తిత్వంతో ఎదగాల్సిన మీడియాకు అవరోధంగా మారుతోంది. కానీ తెలంగాణలో అలాంటి ప్రయత్నాలు ఎవరు మొదలుపెట్టినా జనాదరణ ఉండి తీరుతుందనేది అనుభవజ్ఞులు చెబుతున్న మాట.

తెలంగాణలో మీడియాకు పెరుగుతున్న అవకాశాలు

MP-Vivek-F-2F  తెలంగాణలో ఇప్పుడు టీన్యూస్, నమస్తే తెలంగాణ మాత్రమే అతిపెద్ద మీడియా సంస్థలు. దానికి పునాదులు కూడా (ఉద్యమ కాలంలో) బలంగానే పడ్డాయి. ఇక మరో మీడియా సంస్థ అయిన వీ6 టీన్యూస్ కి దీటుగా తనకంటూ ప్రత్యేకత సాధించుకుంది. ఆంధ్రాలోనూ బలంగానే ఉంది. తెలంగాణ స్థానిక యాసను పుష్కలంగా వాడుకొని తెలంగాణలోనే కాక ఆంధ్రాలోనూ అభిమానుల్ని సొంతం చేసుకోగలిగింది. కాస్తో కూస్తో పరిచయం ఉంటే చాలు, సజీవమైన ఒక స్థానిక సంస్కృతిని ప్రాంతాలకు అతీతంగా ప్రజలు ఏవిధంగా ఆదరిస్తారనేదానికి తీన్మార్ వార్తలే సాక్ష్యం. కొత్త పుంతల్లో సాగే సృజనాత్మకతకు హద్దులుండవు అనడానికి వీ6 సీఈవో అంకం రవి సృష్టించిన బిత్తిరి సత్తి పాత్రే ఉదాహరణ. తెలంగాణ పల్లెమనిషి ఆలోచనలకు, అమాయకమైన అభిప్రాయాలకు, మొహమాటం లేని నిలదీసే ధోరణికి అతికిపోయినట్టు సరిపోయింది ఆ టీమ్. అంతేకాదు… బిత్తిరి సత్తితో పాటు సావిత్రి, మంగ్లీ ఇప్పుడు సెలబ్రిటీలు అయిపోయారు. తీన్మార్ స్ఫూర్తితో మరిన్ని కొత్త ప్రజెంటేషన్లు కూడా రావాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇక 6టీవీ కూడా తెలంగాణ యాజమాన్యానిదే అయినా ఇంకా నిలదొక్కుకోలేదు. ఈ కోవలోకే దక్కన్ టీవీ కూడా వస్తుంది. ఇక్కడ గమనించాల్సిన అంశం ఏమిటంటే మీడియా సంస్థల ఎదుగుదలకు తెలంగాణలో అపారమైన అవకాశాలు ఉన్నాయని చెప్పడమే.